Kunstkring Gaasterland eert bekende Nederlandse dichter en socialist in historisch pand in Balk

Expositie ‘150 jaar Herman Gorter’ met vele kunstenaars

Balk inspireerde Herman Gorter tot het schrijven van zijn bekendste gedicht, Mei.
Balk inspireerde Herman Gorter tot het schrijven van zijn bekendste gedicht, Mei.

BALK (NL) – Op 26 november 2014 is het 150 jaar geleden dat de ook in het Friese Balk bekende dichter Herman Gorter in Wormerveer werd geboren. Hij overleed 15 september 1927 in St-Joost-Ten-Noode in Brussel. Kunstkring Gaasterland herdenkt Herman Gorter met een festival en een bijzondere expositie in een monumentaal pand aan de Van Swinderenstraat in Balk. De opening wordt 14 november 2014 verricht door cultuur- en taalgedeputeerde Jannewietske de Vries (PvdA) van de provincie Fryslân. De expositie is voor het publiek te bezoeken van 15 tot en met 28 november 2014 van maandag tot en met zaterdag tussen 14.00 en 17.00 uur op het adres Van Swinderenstraat 7 in Balk.

Gorter was een van de bekendste dichters uit de vorige eeuw. In de beginjaren was hij betrokken bij en lid van de SDAP, de voorloper van de PvdA. Gorter was een sociaal mensen en leidde een leven dat hem in vele plaatsen bracht. Hij woonde o.a. in Amsterdam, Amersfoort, Bussum en Bergen (NH).

Balk: ‘Mei’
Gorter is ook geen onbekende in Balk. Er is een straat naar hem vernoemd en in het centrum staat een beeld van deze dichter, die vooral bekend is geworden met zijn gedicht ‘Mei’, dat hij schreef in Balk waar zijn grootvader predikant was bij de doopsgezinde kerk.
De eerste regels van zijn bekendste gedicht, Mei, verwijzen naar Balk:

“Een nieuwe lente en een nieuw
geluid:
Ik wil dat dit lied klinkt als het gefluit,
Dat ik vaak hoorde
voor een zomernacht,
In een oud stadje, langs de watergracht —
In huis
was ‘t donker, maar de stille straat
Vergaarde schemer, aan de lucht blonk
laat
Nog licht, er viel een gouden blanke schijn
Over de gevels van mijn
raamkozijn.
Dan blies een jongen als een orgelpijp,
De klanken schudden in
de lucht zoo rijp
Als jonge kersen, wen een lentewind
In ‘t boschje opgaat
en zijn reis begint.
Hij dwaald’ over de bruggn, op den wal
Van ‘t water,
langzaam gaande, overal
Als ‘n jonge vogel fluitend, onbewust
Van eigen
blijheid om de avondrust.
En menig moe man, die zijn avondmaal
Nam,
luisterde, als naar een oud verhaal,
Glimlachend, en een hand die ‘t venster
sloot,
Talmde een pooze wijl de jongen floot.”

Het beeldje van Herman Gorter in het centrum van Balk.
Het beeldje van Herman Gorter in het centrum van Balk.

Expositie in bijzonder pand
Op vrijdag 14 november wordt een expositie geopend van maar liefst 12 kunstenaars die zich hebben laten inspireren door het leven en werk van Herman Gorter. Het is een veelzijdige expositie met werk uit verschillende disciplines, van schilderijen tot keramiek.

De deelnemende kunstenaars zijn:
Johan Rietberg, foto’s - Sofie Hupkens, brons – Greetje Feenstra, schilderijen – Petra van Rijn, schilderijen – Saskia Zuiderduin, zilversmid – Japke Weij, tekening/schilderijen – Carla Schrieken, keramiek – Piety Betsema, schilderijen – Jan Beerda, schilderijen – Jan Osinga, beelden– Gerhild van Ro oij, gemengde technieken en tenslotte Frank Meijer.

De expositie wordt gehouden in het historische pand aan de van Swinderenstraat 7 in Balk. Dit pand is eigendom van de Vereniging Hendrick de Keyser. Alleen al het pand is bijzonder genoeg om er een kijkje te nemen. De expositie wordt 14 november om 15.30 uur geopend door de gedeputeerde van de provincie Fryslân, mevr. Jannewietske de Vries. De expositie is in de periode 15 tot en met 28 november 2014 van maandag t/m zaterdag te bezoeken tussen 14.00 en 17.00 uur. In januari verhuist de expositie naar het Noord-Hollandse Bergen, waar Gorter ook geruime tijd heeft gewoond en gewerkt.

Het festival
Op zaterdag 29 november sluit Kunstkring Gaasterland de festiviteiten rond 150 jaar Gorter af met een heus festival. In zalencentrum de Treemter in Balk organiseert de kunstclub in samenwerking met Nut Gaasterlân-Sleat het Herman Gorter Festival. Voor dit festival zijn de dichters Ingmar Heytze en Tsead Bruinja en de zanger/dichters Gerrit Breteler en Hein-Jaap Hilarides uitgenodigd. Het festival begint om 20.00 uur. De gastvrouw van de avond is Tryater-coryfee Tamara Schoppert.

Ingmar Heytze begon al op jonge leeftijd met dichten en heeft inmiddels verschillende dichtbundels uitgegeven. Hij is enorm bevlogen over poëzie en kan er ook nog eens bedrieglijk simpel en goed over praten. Dit jaar verscheen zijn laatste bundel ‘De veertig van Heytze’, een persoonlijke selectie uit de Nederlandse poëzie.

Tsead Bruinja is ‘Fries om utens’. Hij werd in 1974 geboren in Rinsumageest en is momenteel woonachtig in Amsterdam. Hij debuteerde in 2000 met de Friestalige bundel ‘De wizers yn it read.’ Hij recenseert, presenteert, interviewt en treedt op in binnen en buitenland. Elke vrijdag verschijnt er van hem een veelgelezen column in de Leeuwarder Courant.

Gerrit Breteler is een veelzijdig kunstenaar. Hij maakt muziek, schildert, maar hij uit zich ook graag in gedichten en het schrijven van toneelstukken. Hoewel geboren in Enschede (1954) beheerst hij het Fries perfect. Zijn zorg om de teloorgang van het Friese platteland is een wederkerend thema in zijn werk. Speciaal voor Gorter heeft Breteler nieuw werk gemaakt dat hij tijdens het festival ten gehore zal brengen.
Jaap Hilarides (St. Jacobiparochie, 1969) is ook geen vreemde in de Friese muziekscene. De singer/songwriter in de Friese taal en het Bildts was in de jaren ’90 actief in de roemruchte band Wiegels Wukkelmasjien en tegenwoordig voornamelijk solo op pad. Het jaar 2014 staat voor hem vooral in het teken van Stimd Slik (Gestemd Slik). Dit boek bevat landschappen van kunstschilder Hendrik Elings en met gedichten van Hilarides.

Balk inspireerde Herman Gorter tot het schrijven van zijn bekendste gedicht, Mei.
De gracht door Balk met parallel daaraan de Van Swinderenstraat.

Nieuw werk
Speciaal voor het festival zal er door een aantal van deze artiesten nieuw werk worden geschreven en gecomponeerd. Leerlingen van de CSG Gaasterland dragen zelfgeschreven gedichten voor en presenteren een gedichtenbundel. Natuurlijk zijn deze avond ook de kunstwerken te bewonderen die eerder waren te zien tijdens de Gorter-expositie.

Info over Herman Gorter:
www.hermangorter.nl/wie-was-herman-gorter/
http://nl.wikipedia.org/wiki/Herman_Gorter
www.literatuurgeschiedenis.nl/lg/19de/auteurs/lg19023.html

Info organisatie Herman Gorter expositie en festival:
www.kunstkringgaasterland.nl

Info over Gaasterland:
www.gaasterland-touristinformation.nl

Info over Friese streekproducten:
www.friesstreekproduct.nl

Groepsarrangementen, -reizen en -accommodaties in Friesland:
www.meetingpointfryslan.nl
www.frieslandhollandtours.com
www.fhgroupaccommodations.nl

Info over fiets-, wandel- en vaararrangementen in Friesland:
www.frieslandtravel.com

Toeristische informatie over Friesland:
www.frieslandholland.nl